Tại sao phải thay khẩu trang dùng một lần sau mỗi 4 giờ?

Chức năng chính của khẩu trang dùng một lần là lọc các giọt bắn, bụi, vi khuẩn và các chất gây ô nhiễm khác – và hiệu suất lọc giảm đáng kể sau 4 giờ sử dụng. Khẩu trang dùng một lần được làm từ vải không dệt có lớp thổi nóng chảy, dựa vào cấu trúc sợi dày đặc để giữ lại các hạt nhỏ. Trong quá trình sử dụng, khẩu trang hấp thụ độ ẩm từ hơi thở, mồ hôi và không khí xung quanh, khiến các sợi vải mềm ra và dính vào nhau. Điều này làm tắc các lỗ nhỏ li ti trong lớp thổi nóng chảy, làm giảm khả năng lọc các hạt nhỏ. Ngoài ra, việc hít thở liên tục làm giãn và làm yếu vải, phá vỡ cấu trúc sợi theo thời gian. Sau 4 giờ, hiệu suất lọc của hầu hết các loại khẩu trang dùng một lần giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, không còn ngăn chặn hiệu quả các chất có hại. Việc thay khẩu trang mỗi 4 giờ đảm bảo bạn luôn sử dụng một chiếc khẩu trang có khả năng lọc nguyên vẹn, giúp bạn được bảo vệ tốt nhất.

Khẩu trang dùng một lần giữ lại lượng lớn hơi ẩm từ hơi thở khi sử dụng, tạo ra môi trường ấm và ẩm lý tưởng cho sự phát triển của vi khuẩn và nấm. Mỗi lần bạn hít thở đều thải ra hơi nước, được lớp trong của khẩu trang hấp thụ. Sau 4 giờ, độ ẩm này tích tụ, biến khẩu trang thành nơi sinh sôi của các vi sinh vật — bao gồm cả những vi khuẩn bạn đã hít vào hoặc tiếp xúc. Khi vi khuẩn nhân lên, chúng có thể khiến khẩu trang có mùi khó chịu và làm tăng nguy cơ kích ứng da hoặc nhiễm trùng khi tiếp xúc với khuôn mặt bạn. Đối với người có làn da nhạy cảm hoặc bị mụn, độ ẩm và sự phát triển vi khuẩn này có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về da. Việc thay khẩu trang dùng một lần sau mỗi 4 giờ sẽ loại bỏ môi trường ẩm ướt thuận lợi cho vi khuẩn, giảm nguy cơ gặp phải các vấn đề về sức khỏe hoặc cảm giác khó chịu do vi khuẩn gây ra.

Khả năng bảo vệ của khẩu trang dùng một lần phụ thuộc vào độ khít khi đeo sát mặt—không có khe hở quanh vùng mũi, miệng hoặc má. Tuy nhiên, sau 4 giờ sử dụng, dây thun đeo tai của khẩu trang bị giãn ra và mất độ căng, khiến khẩu trang bị tuột xuống hoặc chùng lại. Bản thân lớp vải cũng trở nên mềm hơn và biến dạng do chuyển động lặp lại (nói chuyện, thở, chỉnh lại khẩu trang) và hấp thụ hơi ẩm, dẫn đến các khe hở giữa khẩu trang và da bạn. Những khe hở này cho phép không khí chưa được lọc đi qua, vượt qua lớp lọc của khẩu trang và làm bạn tiếp xúc với các chất gây nhiễm. Ví dụ, một chiếc khẩu trang lỏng lẻo có thể tụt xuống dưới mũi khi bạn nói chuyện hoặc cúi người, để lộ đường hô hấp của bạn mà không được bảo vệ. Việc thay khẩu trang mỗi 4 giờ đảm bảo dây thun vẫn còn độ căng và lớp vải giữ được hình dạng, duy trì độ ôm sát để ngăn chặn các chất có hại xâm nhập.

Theo thời gian, khẩu trang dùng một lần tích tụ các chất gây nhiễm bẩn trên lớp ngoài—các giọt bắn từ ho hoặc hắt hơi của người khác, bụi trong không khí hoặc các hạt từ việc chạm vào bề mặt. Sau 4 giờ, lượng chất gây nhiễm bẩn trên khẩu trang có thể khá đáng kể. Nếu bạn chạm vào khẩu trang (ví dụ: để điều chỉnh) rồi chạm vào mặt, điện thoại hoặc các bề mặt khác, bạn có nguy cơ lây lan vi khuẩn, gây nhiễm chéo. Ngoài ra, một chiếc khẩu trang bị nhiễm bẩn nặng có nhiều khả năng giải phóng các hạt đã bị giữ lại trở lại không khí nếu lớp vải bị xáo động. Việc thay khẩu trang dùng một lần sau mỗi 4 giờ giúp giảm thiểu sự tích tụ chất gây nhiễm, từ đó giảm nguy cơ lây nhiễm chéo cho bản thân và những người xung quanh. Điều này đặc biệt quan trọng tại những nơi công cộng đông đúc, cơ sở y tế hoặc môi trường có nguy cơ cao nơi vi khuẩn phổ biến hơn.

Việc thay khẩu trang dùng một lần sau mỗi 4 giờ là khuyến nghị được các cơ quan y tế và chuyên gia trên toàn thế giới ủng hộ, bao gồm WHO và CDC. Các hướng dẫn này dựa trên những thử nghiệm kỹ lưỡng cho thấy khẩu trang dùng một lần sẽ mất đi tính chất bảo vệ sau thời gian sử dụng kéo dài. Việc sử dụng khẩu trang quá 4 giờ không chỉ làm giảm hiệu quả bảo vệ mà còn gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Đối với nhân viên tuyến đầu, nhân viên y tế hoặc bất kỳ ai làm việc trong môi trường có nguy cơ phơi nhiễm cao, việc tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc 4 giờ này là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn. Ngay cả trong sinh hoạt hàng ngày (đi làm, đi chợ, mua sắm), việc thay khẩu trang sau mỗi 4 giờ cũng là một biện pháp đơn giản và chủ động để bảo vệ sức khỏe của bạn. Tuân theo các hướng dẫn dựa trên bằng chứng này giúp bạn tận dụng tối đa lợi ích an toàn từ khẩu trang dùng một lần, thay vì phụ thuộc vào sản phẩm đã qua sử dụng lâu dài và mang lại cảm giác bảo vệ sai lệch.